sábado, 8 de decembro de 2018

PR-G 182 Bidueiral de Gabín



Distancia
9 km
Dificultade
Baixa
Tempo
3 horas
Tipo de Roteiro
Circular
M.I.D.E.
1.2.2.2.
Inicio da ruta
N42° 14.116' W007° 29.668'
Descarga Roteiro
FOTOS



O Macizo Central Ourensán é unha desas rexións practicamente descoñecidas para min e con un potencial para o sendeirismo brutal. Aproveitando unha tarde libre que tiña en Ourense decidín mesturar varias das miñas paixóns, o sendeirismo coa historia, e esta ruta reúne todas condicións para o éxito, paraxes de montaña abraiantes que son os mesmos nos que actuou Manuel Blanco Romasanta coñecido como o Lobishome de Allariz.




O máis complicado deste roteiro é chegar o bidueiral de Gabín ou Montederramo, a verdade é que coa tecnoloxía coa que contamos na actualidade tampouco debemos de ter problema. Aínda así tan só teremos que dirixirnos dende Montederramo ata a aldea da Mogaínza onde remata a estrada. A ruta arranca da nada, no medio da Serra de San Mamede, e xusto na entrada da Mogaínza tira unha pista ancha e ascendente cara o monte que nos conducirá ata o punto de inicio. Dende a aldea ata o comezo non debería haber  moito máis de media hora andando, e iso dígovolo por que algunha vez a pista está pouco practicable para coches baixos. Eu decidín recorrer ese treito no meu coche e polo firme a verdade é que non tiven problemas, pero a medio quilómetro do inicio tiven que deixar o coche pola cantidade de neve que pechaba a pista.




Un par de paneis á altura do chamado Campo do Casar sinalan o inicio da ruta, e no caso de que subísemos en coche teremos espazo suficiente para deixalos alí. Como poderemos ver dende o Campo do Casar arrancan dúas pistas anchas; ao ser un roteiro circular poderíamos tomar calquera das dúas direccións, eu optei por iniciar polo camiño ascendente. A pista é ancha e moi cómoda de camiñar, en un quilómetro e medio estaremos subindo continuamente pasando dos 1180 aos 1300 metros de altitude, só que a amplitude do camiño permítenos disfrutar do camiño sen esforzo. Pasaremos pola zona da Corisacada, ou así é como o definen os mapas e chegamos a zona máis alta do recorrido, unha zona aberta á zona de Maceda e da Limia e coa sensación de ser un balcón cara media provincia de Ourense, coa mesma cidade ó lonxe.




Chegamos a parte máis alta da ruta, camiñamos por montaña a uns 1300 metros de altitude pero en si a camiñata non estaba sendo o que esperaba, boas vistas manchas de neve, pero camiños moi anchos ou pistas forestais que si ben son moi cómodos para camiñar, si que se fan moi aburridos. Ao lonxe os cumios máis altos da Serra de San Mamede e cara alí é a onde parece dirixirse o camiño, ata que á altura do Campo do Cabezón da Lata o camiño torce á esquerda e a ruta cambia totalmente para ben adentrándose nunha fermosa fraga.




Xiramos como dixen antes para entrar na fraga, cuberta por piñeiros e acivros comezamos a recorrer a zona norte da Serra de San Mamede e polo tanto unha zona de umbría que aínda mantiña a neve. Estabamos no mes de marzo e había unhas tres semanas que non nevaba, pero conforme iamos andando o camiño cubríase de un fermoso manto branco. Para alguén da costa que practicamente nunca vira a neve volveuse un día festivo. O camiño seguía sendo tan ancho coma antes, pero a beleza de un inverno en marzo deulle un plus de beleza.




Pouco a pouco o camiño quedaba totalmente de neve, tan só había as marcas de algún vehículo pequeno, probablemente un quard que pasou por alí algún día atrás e as pegadiñas de algún animaliño. O manto de neve tería unha espesura de uns 15 centímetros polo que xa debemos camiñar con coidado de non esvarar, a marcha relentizase sobre todo nos tramos descendentes pero amenizábase por un chisquido que facían as botas ó afundirse na neve. Parece mentira que xa entrado marzo e a uns 20ºC atopemos unha postal tan invernal. Aos tres quilómetros e medio de marcha chegamos a unha fonte de auga que como podemos ver ten todo o seu estanque conxelado; esta fonte marca a entrada do bidueiral de Gabín ou Montederramo.




Prata e branco, así é como era a postal que se vía dende os meus ollos. O bidueiral é fantástico, un bosque caducifílio eurosiberiano no que destacan os bidueiros coa sua cortiza prateada, pero tamén carballos, acivros e toda a flora do bosque atlántico. Hoxe en día o bidueiral de Montederrámo está considerado o mellor bosque de bidieiros de Galicia e por elo está protexido coa consideración de Zona de Especial Protección ZEPVN e forma parte da Rede 2000 coa totalidade do Macizo Central Ourensán.




A xornada estaba sendo todo un éxito, probablemente sin neve se fixese un pouco monótona e sería unha ruta máis co atractivo dos bidueiros. A neve xera unha fermosa sensación de paz, o entorno, a soidade e o fresco do ulido serán as compañeiras de viaxe. Dende que chegamos á fonte apenas temos ascenso ata o Campo da Cruz pasados os cinco quilómetros, en algún momento o desnivel faise acusado e con esa neve dura algo esvaradío. O silencio é absoluto a excepción algunha pola mecida polo vento e o correr dos corzos que saltan de ladeira en ladeira.




Ó chegar a zona máis baixa da ruta a neve vai desaparecendo ou aparece de forma intermitente naquelas zonas de umbría que miran cara o norte. A pista orixinaria de terra rexurde de novo e a anterior fraga e vemos unha alfombra de follas caídas que cobren o chan. A paisaxe vai cambiando e a novidade da neve váiseme da cabeza, pero... si eu achegarame na busca de Romasanta. O famoso lobishome parece que actuou por eses montes. Natural de Esgos e veciño da aldea de Rebordechao Romasanta era un dos asasinos en serie máis coñecidos de mediados do século XIX; sabemos que non chegaba ó metro e medio de altitude e que cando naceu considerábase muller. Manuel Romasanta acompañaba as súas vítimas por estas paraxes, camiño do cantábrico e asasinabas a sangue fría. A sospeita dos seus veciños e da venda das roupas das defuntas fixeron que tivera que fuxir. Romasanta morreu na cadea de Ceuta despois de confesar, non foi executado ó considerarse que padecía licantropía, e dicir que se convertía nun home lobo e nas noites con lúa chea asasinaba sen ser dono de si mesmo ás súas vítimas. A lenda di que extraía a graxa dos seus corpos para ser vendida como ungüento, de aí o apelativo coñecido como home do saco ou sacamantecas.





Mentres andaba unha sensación de desacougo apoderouse de min,  recordaba as historias de Romasanta que lera uns días atrás, e parecíame que cada pequeno burato podería ser o lugar das tropelías do lobishome, apurei a marcha xa costa arriba alternando metros de terra con metros de neve e pouco a pouco o final ia achegándose. A neve desaparecía e a carón do camiño abríase algunha pradería de herba; ao fondo e do outro lado do val o final, cara o outro lado os cumios brancos da serra de San Mamede, e mo medio, eu só, marcando as miñas pegadas no branco e sen máis compaña que un par de corzos que se me cruzaron correndo no camiño.





Xa queda pouco, dende que pasamos unhas pequenas cabanas gandeiras tan só nos restará un quilómetro e medio de unha suave subida; pero como dixen antes para min non foi o final da xornada; o coche estaba bloqueado pola neve 500 metros máis arriba, e no caso de que deixásedes o coche na aldea aínda haberá unha horiña de ruta.




Animádevos a recorrer este roteiro sinalizado; con neve ten o seu aquel, e sen ela descubriredes o Bidueiral de Gabín, un bosque exemplar, fácil de camiñar e ideal para iniciar ón máis cativos. 

Xa nos diredes como vos foi!!!

mércores, 25 de xullo de 2018

PR-G 172 Ruta do Río Chanca



Distancia
7 km
Dificultade
Fácil
Tempo
2 horas
Tipo de Roteiro
Lineal
M.I.D.E.
1.2.1.2.
Inicio da ruta
N42° 26.071' W008° 46.921'
Final da ruta
N42° 27.816' W008° 44.518'
Descarga Roteiro
FOTOS



Dise que a Ruta do Río Chanca é a irmá pequena da PR-G 170 Ruta da Pedra e da Auga da que xa falaramos anteriormente neste blog; a verdade é que teñen moita similitude, rematan as dúas no mosteiro de Armenteira, e contando con dous coches recomendaría facer as dúas rutas xuntas para ter unha boa xornada de sendeirismo sen demasiada esixencia. Aínda que considerada menor en comparación coa Ruta da Pedra da Auga, a Ruta do Río Chanca atravesará viñedos e bosquetes de ribeira que farán da xornada unha experiencia moi agradable.




Tal vez o máis complicado de esta ruta é chegar ó punto de arranque; non é que sexa algo imposible pero estamos en terras de furanchos e entre pistiñas entre cepas de albariño pouco a pouco chegamos a Lores, punto de inicio e situado no concello de Meaño. Posiblemente o meu erro foi empregar o GPS, agora estou un tanto vago e tiro de coordenadas coas voltas que acaba xerando iso. Á volta continuei a estrada dereita e saín a estrada sen mais voltas nin problemas.





A igrexa de Lores funcionará como faro para o inicio da nosa ruta, o punto de arranque está baixo ela que está situada nun alto ben visible. O inicio situase xunto a unha pequena ponte sobre o río Chanca, hai espazo para aparcar en batería uns cinco ou seis coches. Adentrámonos e xa nos primeiros pasos damos á man esquerda con un enorme e fermoso muíño fariñeiro chamado Muíño de Daniel o Ferreiro. Será o primeiro dos 23 muíños que nos acompañarán na ruta; neste caso moi ben conservado.




Como podemos ver a ruta está perfectamente sinalizada, forma parte de unha serie de recorridos marcados e homologados de forma consecutiva e polo tanto as súas marcas están en perfecto estado, chan de zahorra nos primeiros quilómetros, bancos, valos, papeleiras e incluso iluminación. Dende o meu punto de vista un pouco despropósito para unha pateada, pero é a forma de potenciala. Estes dous primeiros dous quilómetros transcorren por unha zona moi humanizada, e na comarca do Salnés cando se fala de humanización falase de cepas de albariño; casiñas agro e sobre todo emparrado que no verán estará exuberante.




Neste primeiro tramo máis baixo da ruta é onde atopamos os muíños de maior tamaño, eran muíños de maquía. O seu funcionamento estaba baseado na maquía, unha porcentaxe de cereal que quedaba para o muiñeiro a cambio da moenda; era o sistema tradicional de emprego, o que podía diferir un pouquiño máis era o sistema de descarga de auga, como vemos nesta fotografía a auga dirixíase á muíño a través de unha canle chamada levada. En moitos casos e despois de abrir a chave a auga caía directamente sobre o rodicio do muíño, na miña zona é o máis común. Polo Salnés tamén se muíños de cuba, a auga depositase nunha gran piscina anexa o muíño que se empregará no momento de moer.




Cando levamos dous quilómetros de ruta aparecen as primeiras masas boscosas, para min é a parte máis agradable do recorrido, os restos dos muíños están mimetizados co entorno, a maioría en estado ruinoso. Dende que saímos de Lores apenas houbo metros chans, e é en continua e suave subida, agora si en época de calor agradécese a sombra pero tamén a humidade faranos suar.




O río Chanca é máis ben un pequeno regato, recorre ladeira abaixo o seu cauce serpenteando entre pequenas rochas e raíces de salgueiros. Como xa dixen anteriormente estamos camiñando por un entorno menos humanizado e algo máis natural; desapareceron bancos, luces e a maldita zahorra. Como se ve na fotografía camiñamos por un estreito e cómodo sendeiro entre un bosquete de ribeira, salgueiros, fentos, brións e algún cabaliño do demo serán xunto o balbordo das augas o noso compañeiro de viaxe.





No quilómetro cinco chegamos a unha pequena estrada de debemos atravesar; o cambio de paisaxe e total, camiñaremos por unha ancha pista pecuaria entre eucaliptais, este tipo de terreo acompañaranos ata practicamente o final do recorrido, e o mellor que podemos facer é pisar o acelerador e achegarnos á Armenteira. A chegada ó mesmo farase por un pequeno carreiro descendente a carón do muro que cerra o recinto do mosteiro.





O mosteiro de Armenteira é unha das xoias do románico galego e como xa o fixen noutras rutas como na ruta PR-G 170 Ruta da Pedra e da Auga, non me vou a para a describir as características de este estilo artístico. O que si me gusta é a lenda do seu fundador Ero de Armenteira do que xa falan as Cantigas de Santa María de Afonso X o Sabio. Ero de Armenteira fundara o mosteiro por petición da propia Virxe; el estaba con gañas de saber como era o Paraíso e continuamente lle demandaba a Virxe que llo deixase contemplar. Unha tarde saíu a pasear en torno a un río e quedou reflexionando baixo unha árbore mentres oía o cantar dun merlo. Ese trance durou 300 anos ata que volveu de novo a un mosteiro no que non o recoñecían.




A ruta do Río Chanca é moito máis interesante que as conclusións que poidades sacar destas liñas. Lineal e sinxela de camiñar, a miña magoa foi non ter outro coche de apoio e enlazala co PR-G 170 Ruta da Pedra e da Auga, máis fermosa que esta e que sería unha xornada de sendeirismo espectacular. No meu caso o que fixen foi desandar o andado.


Espero que vos guste e xa nos diredes!!!

martes, 1 de maio de 2018

PR-G 105 Muiños da Barosa



Distancia
2.3 km
Dificultade
Moi baixa
Tempo
0:45 minutos
Tipo de Roteiro
Circular
M.I.D.E.
1.1.2.1.
Inicio da ruta
N42° 33.294' W008° 37.956'
Descarga Roteiro
FOTOS


A muiñada da Barosa é un de eses lugares que colleu protagonismo como punto turístico en Galicia; un rinconciño fermoso para pasar un anaquiño contemplando un grupo de muíños colgados en unha pequena fervenza aproveitando a forza hidráulica que move os rodicios.





Certo é que esta ruta sinalizada non ten máis interese que a mesma postal dos muíños na fervenza, pero esta estampa é ben bela. A muiñada xa é o inicio do roteiros, pero a camiñada permítenos ter unha vista da fervenza dende a zona superior e camiñar por un pequeno sendeiro de río sen apenas dificultade; o que fai a esta ruta unha opción idónea para iniciar ós nenos no sendeirismo.






Chegar á muiñada da Barosa é moi sinxelo, pasando Caldas de Reis en dirección Pontevedra atopamos unha sinalización a man esquerda. En poucos metros hai un aparcadoiro e pouco máis abaixo o inicio da ruta. A primeira parada xa é a muiñada da Barosa, un lugar impresionante; o propio río Barosa descende a modo de fervenza sobre unhas enormes laxes. O río descende un desnivel de trinta metros movendo os rodicios de dezasete muíños de auga, o que o fai un recuncho ben lindo.





O resto da ruta non é que sexa fea, pero tampouco nos vai a sorprender. Alonxámonos dos muíños por un camiño ascendente deixando o río a nosa man dereita. En poucos metros gañamos altura e situámonos na zona superior da fervenza. Un pouquiño de esforzo pero valeu a pena chegar ata aquí e ter un punto de visión diferente pero moi fermoso da muiñada da Barosa.





Arriba chegamos a unha pequena estradiña local que debemos atravesar e xa quedan atrás os primeiros 500 metros, agora o único que debemos é seguir o curso do río. ö pouco de deixar atrás esta ponte da Bua atopamos un establecemento hostaleiro. Dende aí e ata a ponte San Breixo camiñaremos uns 700 metros por un sendeiro con vexetación de ribeira, camiño estreito, algo de herba ata chegar ó punto de retorno.





Chegados a ponte de San Breixo retornamos á anterior ponte pola ribeira contraria, agora río abaixo imos acompañados de salgueiros e ameneiros. Pronto chegamos ó final da andaina, nunha zona lúdica con algún banco e mesas para merendar coa compaña de algún pato.






Como vedes a ruta é un pequeno paseo para aproveitar o desvío ós muíños da Barosa, pero excelente para estirar as pernas e iniciar ós máis pequenos.

Xa nos diredes como vos foi!!!